Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch được triển khai sâu rộng, bền bỉ, hiệu quả ngay từ cơ sở. Cơ sở là nơi chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đi vào đời sống; cũng là nơi trực tiếp nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, khó khăn, vướng mắc của Nhân dân. Đối với địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, địa hình chia cắt như xã Tát Ngà, công tác tuyên vận càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi đây vừa là phương thức đưa đường lối của Đảng đến với Nhân dân, vừa là “lá chắn mềm” để phòng ngừa, ngăn chặn những thông tin xấu độc, luận điệu xuyên tạc, kích động chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị xác định bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là bảo vệ Đảng, bảo vệ Cương lĩnh chính trị, đường lối của Đảng, bảo vệ Nhân dân, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Đây là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, thường xuyên, lâu dài của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân. Đặt trong bối cảnh xã Tát Ngà, nhiệm vụ ấy không thể thực hiện bằng những khẩu hiệu chung chung, những văn bản hành chính khô cứng, mà phải được cụ thể hóa bằng công tác tuyên truyền, vận động gần dân, hiểu dân, nói cho dân hiểu, làm cho dân tin, hướng dẫn để dân làm theo.
Xã Tát Ngà là địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, gồm các dân tộc Giấy, Mông, Dao, Tày và một số dân tộc khác. Trong đó, dân tộc Giấy chiếm tỷ lệ cao nhất, khoảng 51%; dân tộc Mông đứng thứ hai, khoảng 39%; còn lại là các dân tộc khác. Đặc điểm dân cư đa dạng tạo nên bản sắc văn hóa phong phú, giàu truyền thống đoàn kết, cần cù, gắn bó với quê hương. Tuy nhiên, điều kiện tự nhiên và xã hội của địa phương cũng đặt ra nhiều thách thức. Địa hình vùng núi chia cắt, nhiều thôn, nhiều nhóm hộ chưa có đường bê tông; một số khu vực còn thiếu sóng điện thoại, mạng 4G, 5G; việc tiếp cận thông tin chính thống của người dân chưa đồng đều. Đặc biệt, một bộ phận người dân cao tuổi không biết hoặc không sử dụng thành thạo tiếng phổ thông, dẫn đến hạn chế trong tiếp nhận chủ trương, chính sách nếu chỉ tuyên truyền bằng văn bản hoặc bằng tiếng phổ thông thông thường.
Chính những đặc điểm đó cho thấy: ở Tát Ngà, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng phải bắt đầu từ bảo vệ niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chính quyền cơ sở. Muốn bảo vệ niềm tin ấy, trước hết phải làm tốt công tác tuyên vận. Tuyên vận ở đây không chỉ là “tuyên truyền” một chiều, mà là sự kết hợp giữa tuyên truyền và vận động, giữa giải thích và lắng nghe, giữa phổ biến chủ trương với tháo gỡ khó khăn cụ thể. Đó là quá trình cán bộ đến với dân, nghe dân nói, nói cho dân hiểu, cùng dân bàn, hướng dẫn dân làm, tạo sự đồng thuận từ nhận thức đến hành động.
Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, công tác dân vận luôn được Đảng xác định là nhiệm vụ rất quan trọng, thường xuyên, là trách nhiệm của cấp ủy, hệ thống chính trị và toàn xã hội. Chỉ thị số 49-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường và đổi mới công tác dân vận của Đảng ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số nhấn mạnh yêu cầu kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng chính đáng của đồng bào; quan tâm xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở và đội ngũ cán bộ người dân tộc thiểu số có chất lượng, tỉ lệ, cơ cấu hợp lý. Đây là định hướng rất phù hợp với thực tế xã Tát Ngà, nơi đội ngũ cán bộ là người địa phương, người dân tộc thiểu số chiếm khoảng 2/3 tổng số cán bộ xã. Đây là lợi thế rất quan trọng, cần được phát huy mạnh mẽ trong công tác tuyên vận.
Cán bộ là người địa phương có ưu thế mà không phải lực lượng nào cũng thay thế được. Họ hiểu tiếng nói, phong tục, tập quán, quan hệ dòng họ, tâm lý cộng đồng, cách suy nghĩ và cách tiếp nhận thông tin của bà con. Khi cán bộ người Giấy nói chuyện với đồng bào Giấy, cán bộ người Mông trao đổi với đồng bào Mông, hoặc cán bộ biết tiếng địa phương trực tiếp giải thích cho người cao tuổi, hiệu quả tuyên truyền sẽ cao hơn nhiều so với việc đọc văn bản theo lối hành chính. Cùng một chính sách, nếu được truyền đạt bằng ngôn ngữ gần gũi, bằng ví dụ cụ thể thì người dân dễ hiểu, dễ nhớ và dễ đồng thuận hơn.
Trong bối cảnh các thế lực thù địch, phần tử xấu thường lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, đất đai, chính sách hỗ trợ, đời sống khó khăn để xuyên tạc, kích động, chia rẽ Nhân dân với Đảng, Nhà nước, công tác tuyên vận ở cơ sở càng phải đi trước một bước. Ở những nơi sóng điện thoại yếu, mạng Internet chưa ổn định, người dân có thể ít tiếp cận thông tin chính thống; nhưng điều đó không có nghĩa là địa bàn hoàn toàn “đứng ngoài” tác động của thông tin xấu độc. Thông tin sai lệch có thể lan truyền qua điện thoại cá nhân, qua truyền miệng, qua mạng xã hội khi người dân đến những nơi có kết nối, hoặc qua những đối tượng cố tình lợi dụng sự thiếu thông tin của bà con để gieo rắc nghi ngờ. Vì vậy, nhiệm vụ của cấp ủy, chính quyền và hệ thống chính trị xã Tát Ngà là phải chủ động đưa thông tin đúng đến với dân nhanh hơn, dễ hiểu hơn, thuyết phục hơn.
Muốn vậy, trước hết cần đổi mới nội dung tuyên vận theo hướng ngắn gọn, thiết thực, đúng vấn đề Nhân dân quan tâm. Với bà con vùng cao, những nội dung lớn như bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch cần được diễn giải bằng những câu chuyện đời sống cụ thể. Chẳng hạn, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là giữ vững niềm tin vào con đường Đảng, Bác Hồ và Nhân dân ta đã lựa chọn; là không nghe theo kẻ xấu kích động chia rẽ dân tộc; là cùng nhau giữ gìn an ninh thôn bản; là thực hiện tốt chủ trương phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo; là không để các thông tin bịa đặt làm mất đoàn kết trong gia đình, dòng họ, thôn xóm. Đấu tranh phản bác quan điểm sai trái không chỉ là viết bài trên mạng, mà còn là việc mỗi cán bộ, đảng viên, trưởng thôn, người có uy tín kịp thời giải thích khi người dân hiểu sai, nghe sai, tin sai.
Thứ hai, cần đa dạng hóa phương thức tuyên vận, phù hợp với đặc điểm địa hình và dân cư. Ở những thôn, nhóm hộ chưa có đường bê tông, giao thông khó khăn, cán bộ xã phải tiếp tục phát huy tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, xuống thôn, xuống nhóm hộ, gặp trực tiếp người dân. Không thể chỉ trông chờ vào hội nghị tập trung ở trung tâm xã, bởi nhiều hộ ở xa, người già đi lại khó khăn, phụ nữ bận việc gia đình, người lao động bận mùa vụ. Công tác tuyên vận cần linh hoạt theo thời gian lao động của bà con: có thể tuyên truyền vào buổi tối, sau giờ làm nương; lồng ghép trong sinh hoạt thôn, họp chi bộ, họp đoàn thể, ngày hội đại đoàn kết, phiên chợ, các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao ở cộng đồng.
Thứ ba, cần coi trọng tuyên truyền bằng tiếng dân tộc và bằng hình thức truyền miệng trực tiếp. Đối với một số người dân cao tuổi không biết tiếng phổ thông, việc sử dụng tiếng địa phương là yêu cầu bắt buộc nếu muốn tuyên truyền có hiệu quả. Các nội dung quan trọng về chủ trương, chính sách, pháp luật, cảnh báo thủ đoạn lừa đảo, xuyên tạc, kích động cần được biên soạn ngắn gọn, dễ nhớ, sau đó giao cho cán bộ biết tiếng dân tộc, già làng, trưởng thôn, người có uy tín truyền đạt lại. Ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, lời nói của người có uy tín, cán bộ gần dân, đảng viên gương mẫu nhiều khi có sức thuyết phục hơn một văn bản dài. Do đó, cần xây dựng mạng lưới tuyên truyền viên cơ sở gồm cán bộ xã, bí thư chi bộ, trưởng thôn, trưởng các đoàn thể, người có uy tín, đảng viên là người dân tộc thiểu số.
Cán bộ xã tuyên truyền chủ trương của Đảng đến từng hộ gia đình
Thứ tư, cần kết hợp chặt chẽ giữa tuyên vận trực tiếp và ứng dụng công nghệ thông tin ở những nơi có điều kiện. Dù một số vùng trong xã còn thiếu sóng điện thoại, mạng 4G, 5G, nhưng không vì thế mà xem nhẹ không gian mạng. Ở khu vực có kết nối, cần phát huy các nhóm Zalo, Facebook cộng đồng, trang thông tin của xã, hệ thống loa truyền thanh, bảng tin thôn để cung cấp thông tin chính thống, kịp thời. Nội dung đăng tải cần ngắn, rõ, dễ hiểu, ưu tiên những vấn đề người dân quan tâm như chính sách hỗ trợ sản xuất, thủ tục hành chính, phòng chống thiên tai, cảnh báo lừa đảo, giữ gìn an ninh trật tự, chính sách dân tộc, tôn giáo. Khi xuất hiện tin đồn, thông tin sai lệch, chính quyền xã cần kịp thời xác minh, phản hồi công khai, tránh để khoảng trống thông tin kéo dài.
Thứ năm, công tác tuyên vận phải gắn với giải quyết những vấn đề cụ thể của dân. Không thể bảo vệ niềm tin của Nhân dân chỉ bằng lời nói nếu những khó khăn, bức xúc chính đáng không được lắng nghe và tháo gỡ. Đối với Tát Ngà, các vấn đề như đường giao thông nông thôn, sóng điện thoại, hạ tầng số, sinh kế, sản xuất nông nghiệp, chính sách hỗ trợ hộ nghèo, giáo dục, y tế, thủ tục hành chính cần được cấp ủy, chính quyền quan tâm thường xuyên.
Thứ sáu, cần xây dựng đội ngũ cán bộ tuyên vận cơ sở có bản lĩnh chính trị, am hiểu thực tiễn và có kỹ năng vận động quần chúng. Cán bộ làm tuyên vận ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ cần nắm chủ trương, chính sách, mà còn phải biết nói dân nghe, biết nghe dân nói, biết xử lý tình huống mềm dẻo, biết phân biệt đâu là nhận thức chưa đúng của người dân để giải thích, đâu là hành vi cố tình xuyên tạc, kích động để phối hợp xử lý. Đặc biệt, đội ngũ cán bộ là người địa phương, người dân tộc thiểu số cần được bồi dưỡng thêm về kỹ năng truyền thông cơ sở, kỹ năng nhận diện thông tin xấu độc, kỹ năng phản bác các luận điệu sai trái trên không gian mạng và trong đời sống cộng đồng.
Thứ bảy, cần phát huy vai trò của chi bộ thôn, đảng viên, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể. Chi bộ thôn là hạt nhân chính trị ở cơ sở, nơi gần dân nhất, hiểu dân nhất. Mỗi đảng viên phải là một tuyên truyền viên, một người gương mẫu trong gia đình, dòng họ, thôn bản. Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể như Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh cần lựa chọn hình thức vận động phù hợp với từng nhóm đối tượng. Với thanh niên, cần tăng cường tuyên truyền trên mạng xã hội, sinh hoạt câu lạc bộ, hoạt động tình nguyện. Với phụ nữ, cần lồng ghép tuyên truyền trong các mô hình phát triển kinh tế, xây dựng gia đình văn hóa, chăm sóc con em. Với người cao tuổi, người có uy tín, cần tranh thủ vai trò nêu gương, hòa giải, giải thích trong cộng đồng.
Thứ tám, phải kết hợp giữa “xây” và “chống”, trong đó lấy “xây” là cơ bản, lâu dài. “Xây” là xây dựng niềm tin, xây dựng đời sống văn hóa, nâng cao dân trí, phát triển kinh tế, củng cố hệ thống chính trị, tăng cường khối đại đoàn kết các dân tộc. “Chống” là kịp thời nhận diện, phản bác, ngăn chặn các quan điểm sai trái, thù địch, các thông tin bịa đặt, xuyên tạc, kích động chia rẽ dân tộc, chia rẽ Nhân dân với Đảng và chính quyền. Nếu chỉ chú trọng “chống” mà không làm tốt “xây”, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng sẽ thiếu chiều sâu. Ngược lại, nếu chỉ “xây” mà xem nhẹ đấu tranh, phản bác thì dễ bị động trước các thủ đoạn ngày càng tinh vi của các thế lực xấu.
Từ thực tế xã Tát Ngà, có thể thấy công tác tuyên vận không phải nhiệm vụ xa vời, mà hiện diện trong từng việc cụ thể: cán bộ xuống thôn giải thích chính sách; đảng viên vận động người thân không nghe theo tin đồn; trưởng thôn thông báo kịp thời chủ trương mới; người có uy tín hòa giải mâu thuẫn; đoàn viên thanh niên hướng dẫn bà con sử dụng điện thoại, tiếp cận thông tin chính thống; cán bộ xã lắng nghe kiến nghị về đường, sóng điện thoại, sinh kế; chi bộ thôn đưa nội dung bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng vào sinh hoạt thường kỳ. Những việc ấy, nếu làm thường xuyên, kiên trì, chân thành, sẽ tạo nên sức mạnh từ gốc, từ dân, từ cộng đồng.
Trong thời gian tới, để đẩy mạnh công tác tuyên vận trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ở xã Tát Ngà, cần tập trung vào một số giải pháp trọng tâm.
Một là, cấp ủy xã cần ban hành kế hoạch tuyên vận hằng năm, phân công rõ trách nhiệm cho từng tổ chức, từng tổ công tác phụ trách thôn...
Hai là, rà soát địa bàn, xác định những thôn, nhóm hộ còn khó khăn về giao thông, thông tin, ngôn ngữ để có phương thức tuyên truyền riêng.
Ba là, xây dựng đội ngũ tuyên truyền viên là người dân tộc thiểu số tại chỗ.
Bốn là, đổi mới tài liệu tuyên truyền theo hướng ngắn gọn, song ngữ khi cần thiết, dễ nhớ, dễ nói lại.
Năm là, tăng cường nắm bắt dư luận xã hội, kịp thời phát hiện tin đồn, thông tin sai lệch, vấn đề bức xúc ngay từ thôn bản.
Sáu là, gắn tuyên truyền với các phong trào thi đua, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo, giữ gìn an ninh trật tự, bảo tồn văn hóa tốt đẹp của các dân tộc.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ là cuộc đấu tranh trên mặt trận lý luận, mà còn là cuộc vận động bền bỉ trong đời sống Nhân dân. Ở xã Tát Ngà, nơi núi cao, đường xa, dân cư phân tán, điều kiện thông tin còn khó khăn, nhiệm vụ ấy càng đòi hỏi sự kiên trì, gần dân, sát dân, trọng dân và hiểu dân. Khi cán bộ nói bằng tiếng nói của dân, hiểu phong tục của dân, chia sẻ khó khăn với dân, giải quyết việc dân cần, thì lời tuyên truyền mới có sức nặng. Khi người dân hiểu đúng, tin đúng, làm đúng, thì những luận điệu sai trái, thù địch sẽ không còn đất để lan truyền.
Có thể khẳng định, đẩy mạnh công tác tuyên vận từ cơ sở chính là giải pháp căn cơ để xã Tát Ngà bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin của Nhân dân, giữ gìn đoàn kết các dân tộc, ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và tạo động lực phát triển bền vững. Từ mỗi thôn bản bình yên, từ mỗi người dân hiểu chủ trương, tin vào Đảng, đồng thuận với chính quyền, sức mạnh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng sẽ được hình thành một cách tự nhiên, vững chắc và lâu dài.
Vũ Đình Quyền - Trưởng ban Xây dựng Đảng
